Ciężarówki przewożą ponad 13 miliardów ton towarów rocznie
Wolumeny przewozów oraz praca transportowa utrzymują się na stabilnym poziomie i dotyczą przede wszystkim Polski, będącej liderem europejskiego transportu drogowego, która wykonuje aktualnie 20 proc. pracy przewozowej w UE. Ważną rolę odgrywają także Niemcy i Włochy. Kraje Europy Środkowo‑Wschodniej, w tym Czechy pełnią funkcję zaplecza tranzytowego oraz produkcyjnego. Całkowity wolumen transportu drogowego towarów w Unii Europejskiej od dawna rośnie – średnio o niespełna 1 proc. rocznie. Każdego roku ciężarówki przewożą ponad 13,1 mld ton ładunków. W 2024 roku praca przewozowa osiągnęła poziom około 1 900 mld tonokilometrów. Około dwie trzecie przewozów stanowi transport krajowy. Jedna czwarta przypada na przewozy międzynarodowe.
W UE średnio 85 pojazdów użytkowych na tysiąc mieszkańców
Pomiędzy poszczególnymi krajami występują wyraźne różnice. Najwyższe nasycenie pojazdami użytkowymi notuje Cypr – około 135 pojazdów na tysiąc mieszkańców. Dla porównania Litwa ma ich jedynie 52. Średnia dla Unii Europejskiej wynosi około 85 pojazdów. Wskaźnik ten w Czechach wynosi 73, a transport międzynarodowym rośnie tam w tempie przekraczającym 10 proc. rocznie. Z kolei przewozy krajowe są na zbliżonym poziomie. Struktura rynku różni się więc od średniej unijnej. W większości pozostałych państw dominuje nadal transport krajowy.
Nawet 21 proc. ciężarówek jeździ z niewykorzystaną ładownością
Rosnąca skala przewozów zwiększa presję na koordynację i planowanie. Coraz większe znaczenie ma efektywność operacyjna. Z danych firmy Eurowag (czeskiego dostawcy rozwiązań dla transportu drogowego i ciężarowego – przyp. red.) wynika, że nawet 21 proc. ciężarówek na europejskich drogach wykonuje przejazdy na pusto, co przyczynia się do niepotrzebnej emisji setki milionów ton CO₂ rocznie. Stanowi to obciążenie dla gospodarki. Ma też wyraźny wpływ na środowisko. Sytuacja ta wskazuje na duży potencjał poprawy efektywności oraz to, jak ważną rolę odgrywa digitalizacja, inteligentne zarządzanie flotą i integracja usług logistycznych.
Najstarsze ciężarówki jeżdżą w Grecji
Średni wiek ciężarówek w Unii Europejskiej wynosi obecnie około 14 lat. Najstarszą flotę posiada Grecja, gdzie pojazdy liczą ponad 22 lata. Najmłodsze ciężarówki jeżdżą w Austrii i Luksemburgu. W Polsce ciężarówki mają przeciętnie ponad 13 lat. Czechy należą do grupy krajów z relatywnie starszą flotą. Średni wiek ciężarówek wynosi tam około 19 lat. Struktura napędów pozostaje bez większych zmian. Około 96 proc. ciężarówek w Europie korzysta z silników diesla. Pojazdy elektryczne stanowią jedynie niewielki ułamek floty. Ich udział wynosi około 0,3 proc.
Długość autostrad w Europie podwoiła się w ciągu trzydziestu lat
Infrastruktura drogowa dostosowuje się do rosnącego natężenia ruchu. Długość autostrad w Unii Europejskiej wzrosła z 42 207 km w 1990 roku do około 86 000 km obecnie. Analiza Europejskiego Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego wskazuje, że autostrady należą do najbezpieczniejszych typów infrastruktury drogowej w Europie. Wynika to z rozdzielonych jezdni i ograniczonego dostępu. Znaczenie mają także bezkolizyjne węzły.
Mimo tego nadal zdarzają się wypadki. Są one związane głównie z wysoką prędkością jazdy, niewłaściwym korzystaniem z pasów awaryjnych, a niekiedy nawet z jadą pod prąd.
Dalsza poprawa bezpieczeństwa zależy przede wszystkim od jakości infrastruktury oraz sposobu jej zarządzania. Wprowadzanie zmiennych ograniczeń prędkości, modernizacja węzłów transportowych czy lepsze zarządzanie ruchem mogą ograniczyć liczbę wypadków od kilku do nawet kilkunastu procent. Coraz większą rolę odgrywają więc rozwiązania oparte na danych w transporcie i logistyce.
Liczba autostrad objętych opłatami systematycznie rośnie
Systemy poboru opłat drogowych obejmują coraz większą część europejskiej sieci drogowej. Na przełomie wieków długość płatnych odcinków w Europie wynosiła kilkadziesiąt tysięcy kilometrów. Dziś przekracza ona 80 000 km. Badanie przygotowane przez PwC na zlecenie ASECAP, czyli Europejskiego Stowarzyszenia Operatorów Infrastruktury dróg płatnych, wskazuje, że sieć autostrad ma podstawowe znaczenie dla funkcjonowania jednolitego rynku. Jednocześnie stoi przed poważnym wyzwaniem inwestycyjnym.
W nadchodzących latach konieczne będą przedsięwzięcia w modernizację infrastruktury, digitalizację, poprawę bezpieczeństwa. Niezbędne są również działania dekarbonizacji i ograniczające wpływ transportu na środowisko. Bez tego infrastruktura nie sprosta celom klimatycznym ani rosnącym potrzebom mobilności.
Tego typu inwestycje mają wyraźny efekt mnożnikowy. Wspierają łączność komunikacyjną i rozwój regionów. Wzmacniają też konkurencyjność Europy. Raport podkreśla znaczenie modeli finansowania opartych na opłatach drogowych oraz zasadzie „użytkownik płaci”. Takie rozwiązania zapewniają stabilne źródło finansowania. Pozwalają rozwijać infrastrukturę w długim horyzoncie bez nadmiernego obciążania budżetów publicznych.
źródła:
1/ Eurostat data: Road freight transport by type of operation and mode of transport:https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/road_go_ta_tott/default/table?lang=en
2/ Motorways: comprehensive safety analysis by the European Road Safety Observatory:
https://road-safety.transport.ec.europa.eu/system/files/2021-07/ersosynthesis2018-motorways.pdf
3/ PwC study for Asecap: Quantification of investments in the modernisation of the European motorway network and assessment of their socio-economic impact:https://www.asecap.com/images/publications/Full%20PwC%20Report%20-%20Investments%20European%20Motorway%20Network.pdf
4/ TLP, Transport drogowy w Polsce 2024/2025
5/ ACEA, Vehicles on european roads
źródło: Eurowag
Jedna odpowiedź
wywalcie ta szmate ze zdjecia!!