Najpierw oddziel cenę pojazdu od ceny pieniądza

Porównanie ofert zaczyna się od identycznych parametrów: ceny netto, opłaty wstępnej, okresu, wykupu, prowizji, ubezpieczenia i kosztu obowiązkowych usług. Niska rata może wynikać z wysokiego wykupu, a nie z taniego finansowania. Trzeba więc zsumować opłatę początkową, wszystkie raty, opłaty administracyjne i wykup, a następnie odjąć cenę pojazdu. Dopiero ta różnica pokazuje orientacyjny koszt finansowania przed podatkami i wpływem wartości pieniądza w czasie.

W stopie zmiennej oprocentowanie składa się zwykle ze wskaźnika referencyjnego oraz stałej marży finansującego. W stopie stałej instytucja wbudowuje koszt zabezpieczenia przed zmianą rynku, dlatego oferta może być na starcie droższa. Stała stopa kupuje przewidywalność, ale nie chroni przed opłatami poza odsetkami, zmianą ubezpieczenia ani spadkiem wartości rezydualnej. Zmienna stopa daje korzyść przy spadku indeksu, lecz przenosi na firmę ryzyko wzrostu raty.

Rynek przechodzi z WIBOR na POLSTR

Komisja Nadzoru Finansowego oczekuje, że od 1 stycznia 2027 roku podmioty nadzorowane przestaną zawierać nowe umowy oparte na WIBOR. Najważniejsze terminy WIBOR 1M, 3M i 6M mają pozostać publikowane do końca 2036 roku głównie po to, aby istniejące portfele mogły wygasać w uporządkowany sposób. Dla nowych produktów kierunkiem jest POLSTR albo oprocentowanie stałe. POLSTR bazuje na transakcjach overnight, więc sposób naliczania raty może różnić się od znanego z góry WIBOR 3M.

Rekomendacja dla historycznych umów leasingowych wskazuje jako wiodący wariant POLSTR 1M Stopa Składana powiększony o spread korygujący odpowiadający terminowi WIBOR. Nie oznacza to, że każda stara umowa zostanie zmieniona identycznie. Decydują jej klauzule, plan finansującego i przepisy stosowane w chwili konwersji. Przedsiębiorca powinien poprosić o pisemne wyjaśnienie, jaki indeks pojawi się w nowej ofercie, kiedy będzie znany i jak często rata będzie przeliczana.

Model ciągnika za 500 tys. zł netto

Załóżmy cenę 500 tys. zł netto, opłatę wstępną 10 proc., okres 48 miesięcy i wykup 20 proc. Finansowana kwota wynosi 450 tys. zł, a wykup 100 tys. zł. Przy zmiennym oprocentowaniu 6,14 proc. rocznie, złożonym z przykładowego WIBOR 3M 3,84 proc. i marży 2,30 punktu procentowego, rata kapitałowo odsetkowa w uproszczonym modelu wynosi około 9075 zł netto. Łączny koszt odsetkowy przed prowizjami to około 85,6 tys. zł.

Jeśli stopa spadnie o 2 punkty procentowe i przez cały okres wyniesie 4,14 proc., rata obniży się do około 8626 zł, a koszt odsetkowy do około 64 tys. zł. Przy wzroście do 8,14 proc. rata rośnie do około 9537 zł, a koszt do około 107,8 tys. zł. Stała stopa 6,80 proc. daje w tym samym modelu ratę około 9227 zł i koszt około 92,9 tys. zł. Są to obliczenia porównawcze, bez VAT, prowizji, ubezpieczenia i harmonogramu konkretnego leasingodawcy.

Próg opłacalności nie jest jedną prognozą

W naszym modelu stała oferta 6,80 proc. staje się tańsza od zmiennej, gdy średnia stopa zmienna w całym okresie przekroczy 6,80 proc. To matematyczny próg przy identycznych pozostałych warunkach, a nie przewidywanie rynku. Jeśli finansujący pobiera wyższą prowizję za stałą stopę albo ogranicza wcześniejszą spłatę, próg przesuwa się w górę. Z kolei firma z kontraktem o niezmiennej stawce frachtowej może cenić stabilność bardziej niż przewoźnik, który co miesiąc aktualizuje ceny klientom.

Warto wykonać stress test dla wzrostu stopy o 1, 2 i 3 punkty procentowe oraz spadku wolumenu o 10 proc. Trzeba sprawdzić nie tylko ratę jednego ciągnika, ale sumę rat całej floty. Dziesięć pojazdów w wariancie wzrostu z 6,14 do 8,14 proc. oznacza w modelu około 4620 zł dodatkowego miesięcznego obciążenia. Firma powinna mieć bufor pozwalający pokryć tę różnicę przez co najmniej sześć miesięcy bez opóźniania serwisu, wynagrodzeń i podatków.

Siedem zapisów do sprawdzenia przed podpisaniem

W umowie trzeba znaleźć pełną nazwę wskaźnika, marżę, datę obserwacji, okres odsetkowy, zasady zaokrąglenia, klauzulę awaryjną po zaprzestaniu indeksu i koszt wcześniejszego zakończenia. Warto również sprawdzić, czy finansujący może jednostronnie zmienić tabelę opłat oraz czy ubezpieczenie musi być kupione w jego pakiecie. Różnica 0,2 punktu procentowego w oprocentowaniu może mieć mniejsze znaczenie niż prowizja 1,5 proc. naliczona od całej wartości pojazdu.

Decyzja powinna wynikać z modelu gotówki, a nie z samej raty. Stała stopa jest rozsądna, gdy firma ma cienką marżę, długi kontrakt bez indeksacji i niski bufor płynności. Zmienna może być właściwa, gdy przedsiębiorstwo ma nadwyżkę gotówki, elastyczne stawki i akceptuje wahania. Przed podpisaniem warto poprosić o dwa harmonogramy dla identycznej wpłaty i wykupu, a następnie wpisać je do własnego stress testu. To prostsze i bezpieczniejsze niż obstawianie jednej ścieżki stóp procentowych.

Porównaj również możliwość wyjścia z umowy

Ciągnik może zostać sprzedany przed końcem finansowania z powodu utraty kontraktu, wysokich kosztów serwisu albo zmiany profilu floty. Dlatego oferta z niższą ratą nie zawsze jest tańsza, jeśli wcześniejsze rozliczenie wymaga zapłaty wysokiej opłaty i wszystkich przyszłych odsetek. Trzeba poprosić o przykładowe saldo zakończenia po 24 i 36 miesiącach oraz zasady cesji na inny podmiot. Przy stopie stałej może pojawić się dodatkowy koszt zamknięcia zabezpieczenia finansującego.

Wartość wykupu też jest decyzją o ryzyku. Wysoki wykup obniża miesięczną ratę, ale zostawia dużą płatność w chwili, gdy pojazd ma już cztery lub pięć lat. Jeśli cena rynkowa ciągnika spadnie poniżej wykupu, firma nie odzyska tej różnicy przy sprzedaży. Bezpieczny model łączy stress test stopy z wariantem niższej wartości rezydualnej i przestojem pojazdu. Dopiero wtedy widać, czy finansowanie wytrzyma gorszy rok operacyjny.

źródło: Lorry.pl